Nguyễn Thư

Beta glucan là loại hợp chất quý được chứng minh có khả năng tăng cường hệ thống miễn dịch của cơ thể. Hiện nay Beta glucan được ứng dụng rộng rãi trong nhiều lĩnh vực từ dược phẩm, thực phẩm, đồ uống đến mỹ phẩm. Tuy nhiên không phải nguồn nguyên liệu Beta glucan nào cũng đem lại hiệu quả và khả năng hấp thụ như nhau. Nguyên liệu beta glucan chất lượng phụ thuộc vào nhiều yếu tố từ cấu trúc phân tử, nguồn gốc, phương pháp chiết xuất cho đến việc tiêu chuẩn hóa sản phẩm.

Cấu trúc phân tử beta glucan

Beta glucan là một hợp chất đường liên phân tử được tạo nên từ các đơn phân tử D-glucose gắn với nhau qua liên kết β-glycoside. Theo một số nghiên cứu cho thấy beta glucan có 2 dạng chủ yếu là: Beta-1,3/1,6-D-glucan và Beta-1,3/1,4-D-glucan.

Do sự khác nhau về liên kết beta glucan, cấu trúc hóa học nên mỗi dạng sẽ có một đặc tính sinh học, mức độ tan và phản ứng khác nhau.

Beta glucan có khả năng hoạt hóa các tế bào miễn dịch nhận biết, ghi nhớ và tiêu diệt các tác nhân gây bệnh, tế bào ung thư. Tuy nhiên không phải loại beta glucan nào cũng có tác dụng như vậy. Theo chứng minh cho thấy khi tồn tại ở dạng không hòa tan (1,3/1,6), beta glucan có hoạt tính sinh học cao hơn so với dạng không hòa tan (1,3/1,4). Ngoài ra, beta glucan ở dạng chất xơ hòa tan có tác dụng quan trọng trong việc kiểm soát một số bệnh lý trên cơ thể người như cải thiện cholesterol máu, ngăn ngừa bệnh lý tim mạch, tiêu hóa,… Nhưng nó lại có một nhược điểm là dễ bị biến chất dưới tác động của nhiệt độ cao

Cấu trúc phân tử Beta-1,3/1,6-D-glucan chủ yếu thường gặp trong các loại nấm men đã được chứng minh có tác dụng cao trong việc tăng cường hệ miễn dịch của cơ thể. 

Phương pháp chiết xuất beta glucan

Các phương pháp chiết xuất và sản xuất beta glucan có ảnh hưởng đến cấu trúc và độ tinh sạch của phân tử beta glucan. Nếu cấu trúc của beta glucan bị hư hỏng hoặc thay đổi trong quá trình sản xuất, có thể làm mất đi công dụng và hiệu quả của beta glucan. Hiện nay, Beta glucan được chiết xuất bằng hai phương pháp chính là hóa học và sinh học.

Phương pháp hóa học

Phương pháp hóa học sử dụng các dung dịch kiềm, acid để tách chiết beta glucan. Tuy nhiên phương pháp này tạo ra beta glucan bị lẫn nhiều tạp chất, phá vỡ cấu trúc nên làm giảm hoạt tính sinh học của phân tử Beta glucan. Đồng thời, quá trình tách chiết còn thải ra nhiều sản phẩm phụ gây ô nhiễm môi trường.

Với phương pháp sinh học

Trong phương pháp sinh học các nhà khoa học sử dụng enzyme để tách chiết beta-glucan. Thành tế bào nấm giống như một bức tường thành. Trong đó, protein, lipid và một số loại polysaccharide trong thành tế bào nấm được ví như xi măng còn beta-1,3/1,6-D glucan là các khung thép. Muốn lấy được thép phải loại bỏ xi măng và đây chính là nhiệm vụ của các enzyme.

Ưu điểm của phương pháp enzyme là bảo toàn được cấu trúc nguyên bản của beta-1,3/1,6-D glucan nên giữ nguyên được hoạt tính sinh học của hoạt chất này. Sử dụng enzyme còn giảm thiểu các chất thải gây ô nhiễm nên rất thân thiện với môi trường.

Tiêu chuẩn hóa sản phẩm

Để đảm bảo beta glucan được tách chiết ra có thành phần ổn định và hoạt tính tốt, các nhà sản xuất phải đảm bảo tiêu chuẩn hóa sản phẩm.

Nói một cách đơn giản, tiêu chuẩn hóa là một quá trình thực hiện để xác nhận rằng sản phẩm beta glucan tạo ra có chứa đúng lượng thành phần và số lượng phù hợp theo quy định để mang lại lợi ích đối với sức khỏe.Hệ thống quản lý chất lượng đảm bảo kiểm soát chặt chẽ các khâu từ nguyên liệu sản xuất  đến thành phẩm cuối cùng.

Nguồn gốc beta glucan từ đâu tốt nhất

Beta glucan được chứng minh có hoạt tính miễn dịch mạnh nhất trong tự nhiên. Có thể tìm thấy Beta glucan trong các loại thực phẩm như yến mạch, lúa mạch, men làm bánh, nấm hương, nấm linh chi. Ngoài ra, Beta glucan còn có trong thành tế bào vi khuẩn, nấm men và nấm. Tuy nhiên, không phải dạng Beta glucan nào cũng có hiệu quả tăng cường miễn dịch mạnh mẽ. Các loại beta glucan can không chỉ khác nhau về cấu trúc và tác dụng đối với cơ thể cũng sẽ khác nhau. Mặc dù mỗi loại beta glucan đề có thể mang lợi ích cho sức khỏe, tuy nhiên mang lại nhưng lợi ích gì, ít hay nhiều còn phụ thuộc vào loại beta glucan.

Yến mạch:

Beta glucan làm từ yến mạch và các loại ngũ cốc chủ yếu là dạng cấu trúc beta glucan (1.3/1,4). Dạng beta glucan này có tác dụng tăng cường sức khỏe tim mạch và hạ cholesterol LDL (có hại). Tuy nhiên dạng beta glucan trong yến mạch không được chứng minh có vai trò tăng cường chức năng miễn dịch và đẩy lùi ung thư.

Các loại Nấm:

Beta glucan được tách chiết từ một số loại nấm như nấm vân chi, nấm linh chi, nấm hương… được chứng chứng minh có lợi cho sức khỏe miễn dịch, nhưng nghiên cứu chỉ ra rằng hiệu lực có beta glucan chiết xuất từ nấm còn khá thấp do ở dạng này beta glucan thường khó hấp thu và tác dụng kém do bị ảnh hưởng bởi nhiều tạp chất trong thành tế bào nấm như protein, lipid và các polysaccharide khác ngoài beta glucan. 

Nấm men bia:

Beta glucan được tách chiết từ nấm men có hàm  lượng beta glucan (1,3/1,6) cao được chứng minh có tác dụng tăng cường miễn dịch mạnh nhất. Bởi trong nấm men cấu trúc beta glucan ở dạng sợi dài và có cấu trúc không gian 3 chiều nên khi vào đến ruột các phân tử beta glucan bị bắt lại bởi đại thực bào sau đó phân ra thành nhiều mảnh nhỏ. Các tế bào này được vận chuyển đến tủy xương và mạng lưới nội mô và được gắn nhiều tế bào miễn dịch khác nhau từ đó gia tăng được khả năng nhận biết, ghi nhớ và diệt tác nhân có hại gây bệnh, tế bào ung thư của cơ thể.

Có rất nhiều yếu tố để tạo nên nguyên liệu Beta glucan chất lượng . Chúng ta cần phải tìm hiểu thật kỹ để có thể chọn được nguồn Beta glucan chất lượng nhất.

Beta 1,3/1,6 glucan của BCC HEALTH  được tách chiết từ vách tế bào nấm men Saccharomyces cerevisiae bằng công nghệ enzyme, có phổ giống với hoạt chất beta-glucan 1,3/1,6 chuẩn được ghi nhận trong bằng sáng chế đã được thế giới công bố.

BCC cũng là đơn vị đầu tiên và duy nhất tại Việt Nam tách chiết thành công hoạt chất beta-glucan hàm lượng cao >60% (cao nhất 80-90%) ở quy mô công nghiệp, bằng enzym sinh học, đạt chất lượng tương đương, thậm chí vượt trội hơn so với các chế phẩm của ngoại.

Beta glucan và AHCC là những chất bổ sung phổ biến được sử dụng để tăng cường hệ thống miễn dịch. Các chất bổ sung này thường được sử dụng với các phương pháp điều trị y tế khác để nâng cao hiệu quả của các liệu pháp trong điều trị bệnh. Beta glucan và AHCC đều có tầm quan trọng trong việc kích hoạt các phản ứng miễn dịch, giúp chống lại các bệnh liên quan đến vi khuẩn và virus gây ra. Tuy nhiên không nên nhầm lẫn giữa beta glucan và AHCC, vậy điểm khác biệt giữa beta glucan và AHCC là gì? 

Nguồn gốc của beta glucan và AHCC

Nguồn Beta glucan

Có thể tìm thấy Beta Glucan trong các loại thực phẩm như yến mạch, lúa mạch, men làm bánh, nấm hương, nấm linh chi. Ngoài ra, Beta glucan còn có trong thành tế bào vi khuẩn, nấm men và nấm. Beta glucan được quan tâm nhiều vì hoạt tính sinh học và lợi ích y học  của chúng và beta glucan có sẵn dưới dạng thực phẩm chức năng.

Nguồn AHCC

AHCC là là hợp chất tương quan hexose hoạt tính được chiết xuất từ nấm đông cô (Lentinus edodes) ở Nhật Bản. Loài nấm này có nguồn gốc từ các khu rừng rậm ở Đông Á. Tại Nhật bản, loại nấm này được trồng ở những khu rừng rậm và dưới sự giám sát của các chuyên gia để đảm bảo thu được những cây nấm chất lượng nhất. Trồng nấm là một quá trình kéo dài, mất khoảng vài tuần để trồng nấm và xử lý để tách chiết AHCC.

Vai trò của beta glucan và AHCC

Vai trò của Beta glucan

Tác dụng điều hòa miễn dịch của beta glucan đã được phát hiện vào thế kỉ trước. Kể từ đó, có khoảng 6000 ấn phẩm đã được xuất bản để chứng minh tác dụng điều hòa miễn dịch của beta glucan, chẳng hạn như khả năng kháng khuẩn và chống viêm. Beta glucan giúp tăng cường đáng kể các phản ứng miễn dịch ở các sinh vật khác nhau trong đó có con người. Ngoài ra, beta glucan còn có nhiều tác dụng khác như chống đái tháo đường, chữa lành vết thương, bảo vệ gan và giảm cholesterol (Novak & Vetvicka, 2008)

Vai trò của AHCC

AHCC chưa hỗn hợp các chất dinh dưỡng bao gồm oligosaccharide, axit amin và khoáng chất thu được thông qua nuôi cấy lỏng. AHCC được báo cáo có tác dụng điều chỉnh số lượng và chức năng của các tế bào miễn dịch bao gồm tế bào tiêu diệt tự nhiên (NK) và tế bào T đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ cơ thể chống lại nhiễm trùng và khối u thông qua điều chỉnh hệ thống miễn dịch. 

Sự khác biệt giữa beta glucan và AHCC

Các thử nghiệm lâm sàng

Để so sánh beta glucan và AHCC để chọn ra loại nào tốt hơn, có thể thể dựa vào các thử nghiệm lâm sàng. Ở các nước Châu Á, có nhiều bệnh nhân đang sử dụng AHCC và có rất nhiều thử nghiệm lâm sàng cung cấp bằng chứng cho thấy AHCC giúp tăng phản ứng miễn dịch và chống lại bệnh tật. AHCC được sử dụng cùng với hóa trị liệu điều trị ung thư ở Nhật Bản do alpha – glucan có trọng lượng phân tử thấp ở nồng độ cao và nó được hấp thụ tốt hơn beta glucan. 

Mặt khác, cũng có rất nhiều thử nghiệm lâm sàng về beta glucan giúp kích thích miễn dịch và giảm khối u

Hiệu quả và chi phí

Cả beta glucan và AHCC đều được chứng minh hiệu quả có tác dụng tăng cường miễn dịch ở người và rất khó để quyết định hoạt chất nào tốt hơn. Tuy nhiên, đại đa số cho rằng beta glucan có hoạt tính mạnh hơn AHCC. Ngoài ra, so sánh về chi phí bỏ ra, sử dụng beta glucan sẽ tiết kiệm hơn cho người tiêu dùng. Do việc nuôi trồng nấm đông cô và  tách chiết AHCC là một quá trình dài và chi phí đắt đỏ. 

Nếu bạn gõ từ “Beta glucan” trên Google trong 1 giây, bạn sẽ tìm thấy hơn 1,3 triệu bài báo nói về tác dụng và lợi ích của việc sử dụng chúng trong dinh dưỡng cho người và động vật. Trong những thập kỷ gần đây, beta glucan đã được chú ý đặc biệt trong chế độ dinh dưỡng của con người chủ yếu là vì khả năng kích hoạt các cơ chế bảo vệ của vật chủ, tác dụng chống khối u, chống viêm, hạ cholesterol máu và tăng cường miễn dịch. Tuy nhiên lợi ích của beta glucan còn phụ thuộc vào nhiều yếu tố và yếu tố tiên quyết đó chính là “độ tinh sạch”. Beta glucan tinh sạch có tác dụng điều chỉnh mạnh mẽ hệ thống miễn dịch, giúp cơ thể có khả năng chống lại các vấn đề về sức khỏe tốt hơn. 

Beta glucan là gì?

Beta glucan là một polysaccharide kết hợp nhiều gốc đường glucose. Có thể tìm thấy Beta glucan trong các loại thực phẩm như yến mạch, lúa mạch, men làm bánh, nấm hương, nấm linh chi. Ngoài ra, Beta glucan còn có trong thành tế bào vi khuẩn, nấm men và nấm. Khi đi vào cơ thể người, Beta glucan hoạt động như một chất xơ hòa tan hoặc prebiotic, giúp hệ vi sinh đường ruột hoạt động bình thường.

Hiện nay, Beta glucan đang nhận được nhiều sự quan tâm của các nhà khoa học trong việc nghiên cứu các lợi ích mà nó đem lại. Beta glucan được sử dụng trong giảm cân, ngăn ngừa bệnh tiểu đường, giảm cholesterol. Nó cũng được sử dụng trong hỗ trợ điều trị các bệnh liên quan đến hệ miễn dịch, ung thư.

Không phải tất cả các beta glucan đều giống nhau

Cơ chế điều hòa miễn dịch qua trung gian của beta glucan phụ thuộc vào sự tương tác của nó với các tế bào miễn dịch vào tạo ra phản ứng điều hòa tại chỗ và toàn thân. Tuy nhiên, cấu trúc của beta glucan có ảnh hưởng lớn đến quá trình miễn dịch, bao gồm cấu trúc phân tử và độ tinh khiết của nó. Đây là lý do tại sao không phải tất cả cá beta glucan đều giống nhau. 

Hiện nay Beta glucan có nguồn gốc từ vách tế bào nấm men Saccharomyces cerevisiae được quan tâm nhiều nhất. Loại men này chịu trách nhiệm cho các quá trình lên men trong sản xuất bánh mì và các đồ uống có cồn.  Beta glucan trong nấm men là loại Beta 1,3/1,6-Glucan, đây là cấu trúc có hoạt tính miễn dịch cao nhất, đồng thời dễ dàng tách chiết để đưa vào các sản phẩm hỗ trợ sức khỏe.   

Chất lượng của Beta glucan không chỉ dựa vào nguồn gốc mà còn phụ thuộc vào độ tinh khiết của chúng. B-glucan chưa tinh khiết còn lẫn các thành phần của thành tế bào nấm men và thường được ứng dụng trong các sản phẩm dinh dưỡng cho động vật. Độ tinh khiết trung bình là 25% và thường ở dạng glucomanoprotein.

Beta glucan tinh khiết với nồng độ từ 70% trở lên thu được thông qua quá trình thủy phân bằng enzyme sinh học từ thành tế bào nấm men. Thông qua quá trình này, beta glucan thu được ở dạng tinh khiết nhất, bảo toàn nguyên vẹn liên kết 1,3/1,6, không có liên kết với mannoprotein của thành tế bào nấm men nên có hoạt tính miễn dịch hiệu quả hơn nhiều. 

Lợi ích của Beta glucan tinh khiết

Beta glucan tinh khiết được hấp thụ hoàn toàn bởi các đại thực bào, bắt đầu quá trình điều hòa miễn dịch. Sau đó, chúng được giải phóng vào hệ bạch huyết và tuần hoàn dưới dạng các phân tử nhỏ hơn để tương tác trong con đường sản xuất cytokine Th1 và Th2. Hoạt động chính xảy ra ở con đường Th2, beta glucan giúp gia tăng giải phóng các cytokine chống viêm, chẳng hạn như IL-10, có xu hướng vô hiệu quá các cytokine gây viêm do kích hoạt hệ thống Th1. 

Beta glucan tinh khiết cũng có đặc tính hoạt động trên các tế bào lympho B – nơi sản xuất kháng thể, do đó giúp tối ưu hóa phản ứng sau khi tiêm chủng. 

BCC HEALTH – Sản xuất và cung ứng nguyên liệu beta glucan tinh sạch 80%

BCC Health đã nguyên cứu thành công tách chiết Beta glucan bằng công nghệ enzyme từ thành tế bào nấm men. Ưu điểm của phương pháp enzyme là bảo toàn được cấu trúc nguyên bản của Beta 1,3/1,6-D-glucan, đồng thời tạo ra nguyên liệu Beta glucan có độ tinh sạch cao lên tới 80% và ít lẫn tạp chất nên giữ nguyên được hoạt tính sinh học của hoạt chất này. 

Nghiên cứu được tiến hành bởi Trung tâm Nghiên cứu Ứng dụng Công nghệ Sinh học và Môi trường trực thuộc Công ty CP Công nghệ Hóa sinh Việt Nam kết hợp cùng Viện Công nghệ Sinh học, Viện Hàn lâm Khoa học và Công nghệ Việt Nam, nằm trong dự án “Đẩy mạnh đổi mới sáng tạo thông qua nghiên cứu, khoa học và công nghệ” (Dự án FIRST) của Bộ Khoa học & Công nghệ.

BCC Health sản xuất Beta glucan ở dạng dịch và dạng bột nên phù hợp để ứng dụng trong nhiều lĩnh vực, bao gồm: dược phẩm thực phẩm, đồ uống và mỹ phẩm.

Mỗi loại beta glucan kích hoạt một mức độ điều hòa miễn dịch khác nhau về cường độ và sự cân bằng của phản ứng. Khi được tinh chế các phản ứng xảy ra mạnh hơn so với phân tử chưa được làm sạch. Do đó việc sử dụng beta glucan càng tinh khiết thì càng đem lại hiệu quả cao đối với sức khỏe.